W okolicach Moraska zidentyfikowano 8 zagłębień, które z dużym prawdopodobieństwem są kraterami powstałymi w wyniku upadku meteorytów. Siedem z nich jest zgrupowanych blisko siebie na obszarze "Rezerwatu meteoryt Morasko". Ósmy znajduje się po przeciwnej stronie wsi. Jest bardzo zniszczony przez uprawę ziemi, wobec czego trudno wiarygodnie określić jego pochodzenie. Dlatego też często nie zalicza się go do pozostałych kraterów.

Jeszcze niedawno trwał spór pomiędzy astronomami i geologami o pochodzenie kraterów. Na tej stronie znajdują się głownie wyniki badań geologicznych i morfologicznych rejonu kraterów.

ZARYS HISTORII OBSZARU

Kratery meteorytowe znajdują się na wzniesieniu zwanym "górą Morasko", na wysokości ok. 154 m n.p.m. "Góra Morasko" jest tworem powstałym w wyniku działania lodowca podczas zlodowacenia Wisły (faza poznańska). Zlodowacenie Wisły rozpoczęło się ok. 115 tyś. lat temu, kiedy to po względnie ciepłym okresie zwanym interglacjałem eemskim w wyniku ochłodzenia klimatu na Europę północną po raz kolejny zaczął nasuwać się lodowiec skandynawski. Tym razem nie osiągnął on tak dużych rozmiarów jak podczas poprzednich zlodowaceń i zakrył jedynie północną część Polski. Jego południowa krawędź znajdowała się kilkadziesiąt km na południe od dzisiejszego Moraska. Gdy minęło ok. 100 tyś. lat od nasunięcia lodowca, klimat ocieplił się na tyle, że zaczął się on wytapiać i w wyniku tego cofać. 10 000 tyś. lat temu krawędź lodowca znajdowała się na obszarze Moraska i od tego czasu lodowiec już tam nie powrócił.

Schemat maksymalnego zasięgu lodowca ostatnich zlodowaceń Polski:   (od dołu rysunku) zlodowacenie Sanu - 510 do 340 tyś. lat temu zlodowacenie Odry - 300 do 130 tyś. lat temu zlodowacenie Wisły - 115 do 10 tyś. lat temu   Faza poznańska zlodowacenia Wisły jest pociemniona - to ona odpowiada za powstanie "góry Morasko".

Wielkie masy lodu pozostawiają liczne ślady swej obecności. Geolodzy przypuszczali, że kratery moraskie są jedną z takich pozostałości po lodowcach. By dowiedzieć się więcej o działalności lodowca zajrzyj tu:

Działalność lodowca

OPIS KRATERÓW

   1: Jest największym spośród kraterów moraskich. Jego średnica wynosi ok 90m. Krater ten jest stale wypełniony wodą, której poziom ulega sezonowym zmianom w granicach 1,8 - 2,5 m. Jako jedyny jest otoczony wałem ziemi o zmiennej wysokości. Największy (ok.7 m) jest od strony południowo - wschodniej. Natomiast od strony północno - zachodniej okalający krater wał całkowicie się wypłaszcza.

   2: Krater ten jest najmniejszy ze wszystkich, ma średnicę ok. 22m i jest zawsze suchy.

   3: Jest to drugi co do wielkości krater, o średnicy ok. 63m. Jego wnętrze stale wypełnia woda, zaś w samym centrum znajduje się niewielka wysepka.

   4: Trzeci i ostatni krater, który stale jest wypełniony wodą. Średnica krateru wynosi ok. 35m.

   5: Jest to najpłytszy krater. Jego średnica wynosi ok. 35m. We wnętrzu zalega warstwa torfu.

   6: Prawie najmniejszy spośród kraterów moraskich, o średnicy ok. 25m. Jego wnętrze pozostaje zawsze suche.

   7: Wśród kraterów moraskich jest najgłębszy mimo, że ma średnicę zaledwie ok. 40m. Krater ten wyróżnia się również najbardziej zniekształconym-eliptycznym kształtem. Jego wnętrze wypełnia torf.

KRATERY MORASKO - DANE

1

2

3

4

5

6

7

85-95 m

18-24 m

63 m

35 m

 30-40 m

22-24 m

30-57 m

4657 m²

284 m²

1195 m²

661 m²

616 m²

415 m²

616 m²

11,5 m

3,0 m

2,2 m

2,3 m

2,1 m

2,2 m

12,0 m

18^o

21^o

20^o

23^o

6^o

17^o

22^o