ENCYKLOPEDIA
|
Tutaj można szybko poznać znaczenie wszystkich trudniejszych terminów pojawiających się na stronach o Morasku. |
|
ataksyty |
Jest to rodzaj meteorytów żelaznych, w którym jest bardzo dużo niklu (ponad ~13%). Jest on zbudowany tylko z taenitu. |
|
cohenit |
Jest to minerał występujący w śladowych ilościach w meteorytach podobnych do Moraska. Chemicznie cohenit to węglik żelaza niklu i kobaltu. |
|
glina lodowcowa (zwałowa) |
Jest to typowy materiał pozostawiony przez lodowiec po zlodowaceniu. Składa się z różnego rodzaju iłów, z wmieszanymi większymi fragmentami skał (piasek, żwir). Powstała podczas stopienia lodowca z zanieczyszczeń znajdujących się w lodzie. |
|
glina plioceńska |
Jest to starsza odmiana gliny powstała przed okresem zlodowaceń, przez co zalega zwykle głębiej w ziemi. |
|
gytia |
Jest to pospolicie spotkany osad na dnie jezior. Charakteryzuje się licznymi i rozpoznawalnymi szczątkami roślin planktonicznych. |
|
heksaedryty |
Jest to jeden z rodzajów meteorytów żelaznych. Zawiera niewiele nilku (poniżej ~6%). Po odpowiedniej obróbce na jego powierzchni pojawiają się linie Neumanna. Zbudowane są głównie z minerału zwanego kamacytem. |
|
impaktyty |
Są to szkliste, twarde skały powstałe z przetopienia krzemu znajdującego się w gruncie. Powstają często podczas upadku wyjątkowo dużych meteorytów. |
|
interglacjał |
Krótki okres ocieplenia pomiędzy kolejnymi zlodowaceniami. |
|
kamacyt |
Jest to minerał zbudowany z żelaza, oraz kilku procent niklu. Atomy w tym minerale ułożone są na krawędziach sześcianu. Znajduje się go często w meteorytach żelaznych. |
|
krater meteorytowy |
Tym mianem określa się kolistego kształtu zagłębienie powstające podczas uderzenia niewielkiego ciała (np. meteoroidu) w większe (np. Ziemię). Są to twory bardzo powszechne, odnaleziono je na wielu planetach i księżycach planet, a ostatnio również na planetoidach. Kratery te dzieli na wybuchowe i uderzeniowe. |
|
krater uderzeniowy |
Jest to krater meteorytowy powstały przy uderzeniu niewielkiego ciała kosmicznego z prędkością ponad 500 m/s a poniżej 3 km/s. Charakteryzuje się on niewielkimi rozmiarami, zazwyczaj poniżej 100m średnicy. |
|
krater wybuchowy |
Jest to krater meteorytowy powstający podczas uderzenia niewielkiego ciała kosmicznego z prędkością ponad 3 km/s. Charakteryzuje się dużymi rozmiarami - co najmniej 100m średnicy. |
|
linie Neumanna |
Są to drobne równolegle linie powstające niekiedy na meteorytach żelaznych po wytrawieniu ich wypolerowanej powierzchni kwasem. |
|
linie Widmanstettena |
Są to linie powstające na wypolerowanej powierzchni meteorytów żelaznych gdy wytrawi się ja rozcieńczonym kwasem. Są one dowodem na istnienie struktury krystalicznej tego rodzaju meteorytów. |
|
meteor |
Jest to zjawisko wtargnięcia oraz lotu połączonego ze świeceniem w atmosferze Ziemi, niewielkiego ciała międzyplanetarnego zwanego meteoroidem. Potocznie zjawisko to nazywa się "spadająca gwiazda". |
|
meteoroid |
Jest to niewielki, najczęściej skalny odłamek komety lub planetoidy krążący wokół Słońca po swojej orbicie. Umówiono się, że meteoroidami nazywamy ciała o rozmiarach do 100m, zaś obiekty większe planetoidami, choć granica ta jest płynna i zależy od konkretnego przypadku. |
|
meteoryt |
Tym mianem określa się wszystkie obiekty pochodzenia kosmicznego, które spadły na Ziemię. Najczęściej są to fragmenty planetoid, które zdołały przetrwać lot przez atmosferę Ziemi, ale zdarzają się również meteoryty pochodzące z Marsa i Księżyca. |
|
meteoryt żelazny (syderyt) |
Jeden z rodzajów meteorytów, który zbudowany jest przynajmniej w 80% z żelaza, oraz kilku procent niklu. Są to najczęściej odnajdywane meteoryty na Ziemi. Przypuszczalnie są one fragmentami jąder dużych planetoid, które zostały w przeszłości w skutek zderzeń rozbite. Dzieli się je na: oktaedryty, heksaedryty i ataksyty. |
|
oktaedryty |
Jeden z rodzajów meteorytów żelaznych. Charakteryzuje się występowaniem linii Widmanstettena, oraz stosunkowo dużą zawartością niklu ok.6-13%. Zbudowane są z dwóch minerałów: kamacytu i taenitu. |
|
pas planetoid (asteroid) |
Jest to największa znana grupa planetoid znajdująca się pomiędzy orbitami Marsa i Jowisza (przynajmniej 7000 asteroid). |
|
planetoida (asteroida) |
Jest to obiekt w Układzie Słonecznym mniejszy od planet, większy zaś od meteoroidow. Przeciętne rozmiary zawierają się między 100m a 1000km. Kryterium wielkości nie jest jednak ścisłe. Planetoidy charakteryzują się również skalistą, lub żelazno-sklaną budową, oraz tym ze narodziły się stosunkowo blisko Słońca. Najwięcej planetoid odkryto pomiędzy orbitami Marsa i Jowisza w tzw. Pasie planetoid. |
|
pył meteorytowy |
Są to mikroskopijnej wielkości drobinki materii meteorytowej powstające podczas lotu i rozpadów meteoroidu w atmosferze ziemskiej. Znajdowany na całej Ziemi, wyraźnie zagęszcza się w okolicach upadku meteorytów. |
|
schreibersyt |
Jest to minerał występujący w śladowych ilościach w meteorycie Morasko. Chemicznie schreibersyt to fosforek żelaza niklu i kobaltu. |
|
taenit |
Jest to minerał zbudowany z żelaza, oraz kilkunastu procent niklu. Atomy w tym minerale ułożone są na krawędziach ośmiościanu. Znajduje się go często w meteorytach żelaznych. |
|
troilit |
Jest to minerał występujący w śladowych ilościach w meteorycie Morasko. Chemicznie troilit to siarczek żelaza. |